ERPPolska.pl

Pożyczka hipoteczna

Zaktualizowano:

Pożyczka hipoteczna to pożyczka zabezpieczona hipoteką na nieruchomości; samo ustanowienie hipoteki nie przenosi jej własności na wierzyciela. Poniżej wyjaśniamy, jak porównywać oferty według kosztu dla klienta i czym ta pożyczka różni się od kredytu hipotecznego.

Czym jest pożyczka hipoteczna?

Pożyczka hipoteczna to pożyczka, której spłatę zabezpiecza hipoteka wpisana do księgi wieczystej nieruchomości, a środki trafiają do pożyczkobiorcy na cel wskazany w umowie, najczęściej dowolny cel konsumpcyjny: remont, budowę domu albo spłatę innych zobowiązań. Hipoteka nie przenosi własności: nieruchomość zostaje Twoja, a wierzyciel zyskuje prawo zaspokojenia się z niej, jeśli przestaniesz spłacać dług. Oferty dla konsumentów dotyczą celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, a ograniczenia dotyczące przeznaczenia środków znajdziesz w warunkach konkretnego produktu.

Czym pożyczka hipoteczna różni się od kredytu hipotecznego i pożyczki pod zastaw nieruchomości?

Różnica dotyczy głównie celu i zabezpieczenia: w ofertach „kredyt hipoteczny” oznacza zwykle finansowanie zakupu, budowy lub remontu nieruchomości, „pożyczka hipoteczna” — finansowanie dowolnego celu pod zabezpieczenie nieruchomością, a „pożyczka pod zastaw nieruchomości” jest nieprecyzyjną nazwą finansowania zabezpieczonego hipoteką albo przewłaszczeniem. Ustawa o kredycie hipotecznym jest szersza niż ta nazwa: obejmuje także pożyczkę udzieloną konsumentowi przez kredytodawcę z art. 4 pkt 8 (bank, SKOK i inne wymienione tam podmioty), jeżeli jest zabezpieczona hipoteką lub innym prawem związanym z nieruchomością mieszkalną albo służy nabyciu lub utrzymaniu praw wymienionych w art. 3. Wtedy obowiązują te same zasady informowania, wcześniejszej spłaty i odstąpienia od umowy.

Cecha Pożyczka hipoteczna Kredyt hipoteczny (potocznie) Pożyczka „pod zastaw” nieruchomości
Cel Zwykle dowolny cel konsumpcyjny Zwykle zakup, budowa lub remont nieruchomości Zależy od oferty
Zabezpieczenie Hipoteka w księdze wieczystej Hipoteka w księdze wieczystej Zastaw dotyczy rzeczy ruchomych i zbywalnych praw, nieruchomość zabezpiecza się hipoteką albo przewłaszczeniem
Własność nieruchomości Zostaje u pożyczkobiorcy Zostaje u kredytobiorcy Przy przewłaszczeniu przechodzi na pożyczkodawcę do czasu spłaty

Przewłaszczenie nieruchomości na zabezpieczenie jest wyraźnie ryzykowniejsze niż hipoteka, bo własność przechodzi wtedy na pożyczkodawcę do czasu spłaty, a hipoteka własności nie przenosi (art. 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Prezes UOKiK w decyzji RŁO 10/2020 z 21 grudnia 2020 r. uznał wobec jednego pożyczkodawcy, że zabezpieczenie w postaci przewłaszczenia nieruchomości było nieadekwatne do warunków udzielanych pożyczek i naruszało dobry obyczaj, czyli zasadę proporcjonalności zabezpieczenia.

Jak porównać oferty i co sprawdzić?

O tym, która oferta jest tańsza, decyduje koszt dla klienta: im niższe RRSO i całkowita kwota do zapłaty przy tej samej kwocie i okresie spłaty, tym tańsza oferta. Przy porównaniu sprawdź:

  • RRSO, czyli roczny koszt pożyczki wraz z wymaganymi opłatami;
  • całkowitą kwotę do zapłaty, czyli kapitał powiększony o cały koszt pożyczki;
  • prowizję i produkty dodatkowe (ubezpieczenie, konto), od których bank uzależnia warunki;
  • rodzaj oprocentowania: zmienne albo stałe w określonym okresie;
  • maksymalną kwotę, którą ogranicza wartość nieruchomości, bo bank ustala dopuszczalny poziom LtV, czyli relacji kwoty do wartości zabezpieczenia.

Sama niska rata nie oznacza taniej pożyczki, bo długi okres spłaty obniża ratę, ale podnosi sumę odsetek.

Jak czytać RRSO i które koszty są poza nim?

RRSO z przykładu reprezentatywnego pokazuje koszt pożyczki dla założonej kwoty i okresu, ale nie obejmuje ponoszonych przez konsumenta opłat notarialnych i sądowych (art. 4 pkt 5 ustawy o kredycie hipotecznym). Twoja oferta może się różnić zależnie od LtV, dochodów i oceny zdolności. Do całkowitego kosztu zalicza się odsetki, opłaty, prowizje, podatki, marże oraz koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, gdy są niezbędne do uzyskania pożyczki lub uzyskania jej na oferowanych warunkach. Opłatę za wpis hipoteki do księgi wieczystej zapłacisz więc dodatkowo. Koszt wyceny nieruchomości sprawdź w tabeli opłat banku, a pełne koszty umowy w informacjach przekazywanych przed jej zawarciem.

Na co uważać przed podpisaniem umowy?

Najpoważniejsze ryzyko to utrata nieruchomości: przy długotrwałych zaległościach wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z obciążonej nieruchomości, a jeśli sprzedaż nie pokryje długu, pozostała część nadal jest do spłaty.

  • Zaległości w spłacie. Zgodnie z ustawą o kredycie hipotecznym kredytodawca przed obniżeniem kwoty kredytu lub wypowiedzeniem umowy powinien umożliwić restrukturyzację zadłużenia, jeśli uzasadnia to sytuacja majątkowa konsumenta, a po odrzuceniu wniosku o restrukturyzację umożliwia sprzedaż nieruchomości w okresie nie krótszym niż 6 miesięcy (art. 35 ust. 1 oraz art. 37 ust. 4 i 7 ustawy o kredycie hipotecznym).
  • Oprocentowanie zmienne. Przy zmiennej stopie rata może wzrosnąć; przy stopie stałej sprawdź, co dzieje się po zakończeniu okresu stałego.
  • Konsolidacja zobowiązań. Obniża ratę, ale wydłużenie okresu zwykle zwiększa łączny koszt, więc porównuj całkowitą kwotę do zapłaty, a nie samą ratę.
  • Pożyczkodawca pozabankowy. Konsumenckiej pożyczki objętej ustawą o kredycie hipotecznym mogą udzielać wyłącznie kredytodawcy wymienieni w art. 4 pkt 8; sam wpis do rejestru instytucji pożyczkowych nie wystarcza.

Dla kogo jest pożyczka hipoteczna i na jaki cel?

Pożyczka hipoteczna jest dla osób, które mają nieruchomość możliwą do obciążenia i potrzebują większej kwoty na dłuższy okres, niż zwykle daje pożyczka bez zabezpieczenia, na dopuszczony w umowie cel, zazwyczaj konsumpcyjny. Ryzyko jest większe, gdy nieruchomość jest Twoim jedynym mieszkaniem, a dochód jest niestabilny.

  • Remont mieszkania lub domu: sprawdź, czy bank wymaga dokumentowania wydatków, bo zasady zależą od produktu.
  • Budowa domu: porównaj RRSO pożyczki z kredytem celowym na budowę, bo wymogi i sposób wypłaty środków różnią się między ofertami.
  • Dowolny cel: nawet bez rozliczania wydatków spłacasz pełny koszt, więc dopasuj kwotę do potrzeby.
  • Spłata droższych zobowiązań: porównaj koszt nowej pożyczki wraz z kosztami zamknięcia starych zobowiązań z pozostałym kosztem ich dalszej spłaty.

Jakie formalności i dokumenty są potrzebne?

Formalności obejmują złożenie wniosku, ocenę zdolności, wycenę nieruchomości i ustanowienie zabezpieczenia. Bank potrzebuje dokumentu tożsamości, potwierdzenia dochodów (forma zależy od źródła dochodu) oraz dokumentów nieruchomości: tytułu własności i numeru księgi wieczystej. Jeśli kredytodawca wymaga wyceny nieruchomości, dokonuje jej rzeczoznawca majątkowy wskazany w drodze porozumienia między kredytodawcą a konsumentem (art. 21 ust. 8–9 ustawy o kredycie hipotecznym). Hipoteka powstaje dopiero z wpisem do księgi wieczystej (art. 67 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), dlatego umowa zawiera zasady wypłaty środków w związku z tym wpisem. Czas rozpatrzenia wniosku ustala bank, a dokładny termin poda w informacjach o ofercie.

Źródła

Najczęstsze pytania

Czy bank sprawdza, na co przeznaczę pożyczkę hipoteczną?

To zależy od warunków produktu: w ofercie na dowolny cel konsumpcyjny bank zwykle nie rozlicza wydatków, ale oferty dla konsumentów nie obejmują celów związanych z działalnością gospodarczą. Zakres dozwolonego przeznaczenia środków sprawdź w regulaminie i umowie.

Ile trzeba zarabiać, żeby dostać 200 000 zł pożyczki hipotecznej?

Nie ma jednego progu dochodu, bo bank ocenia zdolność konsumenta do spłaty pożyczki wraz z odsetkami w terminach z umowy (art. 4 pkt 11 ustawy o kredycie hipotecznym). Wpływają na nią m.in. dochody, wydatki, inne zobowiązania i okres spłaty, więc ten sam dochód daje różną zdolność przy różnych ofertach.

Czy w wieku 42 lat można dostać pożyczkę hipoteczną?

Tak, 42-latek może ubiegać się o pożyczkę hipoteczną, o ile bank pozytywnie oceni jego zdolność kredytową. Wiek wpływa na okres spłaty: bank w swojej polityce ustala wiek, do którego umowa ma się zakończyć, więc starszy pożyczkobiorca może otrzymać krótszy okres spłaty, co przy tej samej kwocie oznacza wyższą ratę.

Czy bank może pobrać opłatę za wcześniejszą spłatę?

Tak, ale w ograniczonym zakresie: ustawa o kredycie hipotecznym pozwala zastrzec w umowie rekompensatę (art. 40), a przy zmiennej stopie bank może ją pobierać tylko przy spłacie w ciągu 36 miesięcy od zawarcia umowy. Nie może ona przekroczyć 3% spłacanej kwoty ani odsetek za rok od spłaconej kwoty. Przy stałej stopie rekompensata może obowiązywać w okresie jej obowiązywania. W każdym przypadku nie może przewyższać kosztów kredytodawcy bezpośrednio związanych z przedterminową spłatą, a przy spłacie całości koszt pożyczki obniża się o odsetki i koszty za okres, o który skrócono umowę (art. 39).

Czy mogę odstąpić od umowy po jej podpisaniu?

Tak, konsument ma prawo odstąpić od umowy o kredyt hipoteczny bez podania przyczyny w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia (art. 42 ustawy o kredycie hipotecznym). Jeśli umowa nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, termin liczy się od dnia ich dostarczenia. Oświadczenie wystarczy nadać w terminie, np. listem poleconym.

Czy suma hipoteki w księdze wieczystej jest równa kwocie pożyczki?

Nie musi być: hipoteka zabezpiecza wierzytelność do oznaczonej sumy pieniężnej wpisanej w księdze wieczystej (art. 68 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Jeśli zabezpieczenie jest nadmierne, właściciel nieruchomości może żądać zmniejszenia sumy hipoteki. Dług do spłaty wynika z umowy, a nie z wpisanej sumy.